Đọc sách chỉ là một phần của việc đọc. Phần quan trọng và bao trùm hơn là đọc được cuộc sống, đọc được cách thế giới vận hành. Một cuốn sách hay sẽ không ngừng tạo giá trị khi ta gấp lại trang cuối cùng, mà sẽ tiếp tục sống trong cách ta quan sát và hành xử.
Tối qua, Trâm đọc được một phản hồi rất bất ngờ. Một bạn nói rằng buổi chia sẻ “Be the Signal” về việc đọc trong cộng đồng LIVE.CØDE là buổi chạm nhất với bạn. Vì lần đầu tiên, bạn biết chọn một cuốn sách phù hợp, đọc xong thấy hài lòng và còn tiếp tục nghiền ngẫm về nó. Trâm ngạc nhiên bởi nếu tự chấm thì Trâm chỉ cho buổi đó khoảng 6,5 điểm. Nhưng có lẽ có những điều, giá trị của nó lại nằm ở chỗ chạm đúng người vào đúng thời điểm.
Khi nhớ lại lý do Trâm được mời chia sẻ, mọi thứ trở nên rõ ràng hơn. Trâm được mời vì có một mối quan hệ thật với việc đọc, nói như anh Harvey – founder cộng đồng LIVE.CØDE – thì là “đọc để sống, để hiểu mình và để giữ được sự tỉnh táo trong một thế giới đầy tiếng ồn”. Tinh thần của buổi chia sẻ cũng xoay quanh điều đó: trở thành Signal thay vì hòa vào Noise. Thời bây giờ, người ta cần biết cách để giữ được sự rõ ràng trong tâm trí hơn là tìm kiếm thêm thông tin kiến thức.
Những nội dung quen thuộc như đọc nhanh, danh sách sách hay, hay xây dựng thói quen đọc đều không (được phép) xuất hiện trong buổi đó. Trâm bước vào thử thách khó khăn hơn, đó là nói về cách đọc xong mà vẫn giữ được sự độc lập trong suy nghĩ, biến việc đọc từ một kỹ năng trở thành một trạng thái đủ chú tâm, đủ sâu để ở lại với điều mình đọc rất nhiều năm về sau.
Thế giới hiện tại đang ngập trong chữ, ai cũng có thể viết hay ho, viết mượt mà. Điều này khiến việc đọc có vẻ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, nhưng cũng vì thế mà khiến người đọc dễ bị cuốn trôi hơn bao giờ hết. Vấn đề thật sự nằm ở chất lượng của những điều ta giữ lại bên trong mình. Rất nhiều thứ được ta đọc qua mỗi ngày, nhưng không phải thứ nào cũng xứng đáng ở lại. Và chính điều đó tạo nên sự khác biệt giữa Noise và Signal.
Khi một người đọc không có bộ lọc, mọi thứ đều có thể tiến thẳng ào ào vào bên trong. Những nội dung kích thích cảm xúc mạnh thường khiến người ta phản ứng ngay, nhưng cũng trôi qua rất nhanh. Ngược lại, những gì thực sự có giá trị thường buộc ta phải dừng lại suy nghĩ lâu hơn bình thường. Theo thời gian, cách ta đọc cũng là cách ta hình thành suy nghĩ. Và cách ta suy nghĩ sẽ định hình cách ta sống.
Cuối cùng, Trâm nhận ra đọc sách cũng chỉ là một phần của việc đọc. Phần quan trọng và bao trùm hơn là đọc được cuộc sống, đọc được cách thế giới vận hành: từ những điều rất nhỏ như đọc hợp đồng, đọc bản thảo, đọc báo cáo cho đến những điều sâu xa và tinh tế hơn là đọc chính mình, đọc con người, đọc tình huống, v.v.. Một cuốn sách hay sẽ không ngừng tạo giá trị khi ta gấp lại trang cuối cùng, mà sẽ tiếp tục sống trong cách ta quan sát và hành xử.
Như bác Thu Giang Nguyễn Duy Cần từng viết trong cuốn sách Tôi Tự Học: “Con tằm ăn dâu không phải để nhả ra dâu mà là để nhả tơ. Con chim ăn cỏ không phải để thải ra cỏ mà là để nuôi bộ lông bóng mượt.” Khi đã thực sự “tiêu hoá” nghiêm túc một cuốn sách, điều quý giá còn lại trong ta không bao giờ là nội dung của cuốn sách, mà là sự rõ ràng ở bên trong mình.
