Xu hướng du lịch cao cấp tìm về thiên nhiên hoang sơ, nơi du khách sẵn sàng chi hàng ngàn đô la để sở hữu trải nghiệm độc đáo, riêng biệt và thân thiện với thiên nhiên, đang được các công ty du lịch khai thác.
Năm 2014, trong chuyến dã ngoại cùng gia đình tại khu du lịch Vàm Sát, nhiếp ảnh gia Đặng Ngọc Sâm Thương (56 tuổi, TP.HCM) vô tình chụp lại được hình ảnh một chú chim có màu sắc đẹp đang cần mẫn tìm sâu quanh tán cây.
Sau này ông mới biết đó là loài chim ốc mít hay chim sâu lưng đỏ có tên tiếng Anh “Scarlet-backed Flowerpecker”. Thích thú với bức ảnh chụp được, nhiếp ảnh gia bắt đầu tìm tòi và dần “lạc lối” vào con đường đam mê chụp ảnh và tìm hiểu thông tin về các loài chim thiên nhiên.
Suốt 10 năm qua, ông Thương cũng trở thành khách hàng thân thiết của Công ty TNHH Dịch vụ Nghiên cứu và Du lịch Hoang dã (Wildtour), chuyên cung cấp tour du lịch ngắm chim hoang dã (birdwatching), tư vấn khoa học về bảo tồn thiên nhiên, khách sạn – nhà hàng và nông nghiệp bền vững. Trong đó, hai mảng tour du lịch quan sát chim và tư vấn khoa học đem về doanh thu đều đặn hằng năm để công ty tái đầu tư vào hai mảng còn lại chưa sinh lợi nhuận.
Thành lập từ năm 2005, Wildtour là công ty Việt Nam tiên phong về dịch vụ du lịch ngắm chim hoang dã. Theo số liệu nghiên cứu của Wildtour, Việt Nam có khoảng 920 loài chim. Trong khi đó, ở các nước nổi tiếng về du lịch thiên nhiên hoang dã có Thái Lan 1.050 loài, Mỹ 1.100 loài, Malaysia 800 loài, Anh 600 loài… “Wildtour kín lịch dẫn những đoàn khách nước ngoài đến Việt Nam ngắm chim hoang dã vào mùa tour năm 2025 và 2026,” nhà điểu học Nguyễn Hoài Bảo, CEO Wildtour nói với Forbes Việt Nam vào cuối năm 2024.
Ông Hoài Bảo, sinh năm 1979, là thạc sĩ ngành sinh thái. Ông vừa làm kinh doanh vừa nuôi dưỡng tình yêu với thiên nhiên, có bề dày kinh nghiệm 20 năm làm nghề du lịch lữ hành với kiến thức chuyên sâu về các loài chim hoang dã. Những điều này đã giúp Wildtour trở thành đối tác uy tín của nhiều công ty lữ hành hàng đầu thế giới chuyên về ngắm chim hoang dã. Các đối tác lớn có thể kể đến như BirdQuest (Anh), Wingstour (Mỹ), Victoria Emanuel Nature Tour – VENT (Mỹ), RockJumper (Nam Phi), Eagle Eyes Tour (Canada)…
Kết hợp với các đối tác trên, mỗi năm, Wildtour tổ chức hơn chục chuyến đi ngắm chim cho đoàn 8–12 du khách quốc tế (và một số rất ít du khách nội địa như ông Sâm Thương). Hướng dẫn viên Wildtour đón khách tại sân bay và đưa họ đi ngắm chim, thường ở các vườn quốc gia khắp Việt Nam và cả các nước lân cận nếu có nhu cầu. Mỗi chuyến đi trung bình kéo dài ba tuần. Mức giá trọn gói tính từ lúc đón khách tại sân bay đến khi hết tour, đưa khách về sân bay khoảng 6.000–7.000 đô la Mỹ/người, tương đương 250–300 đô la Mỹ/người/ngày.
“Hướng dẫn viên Wildtour chỉ cần nghe tiếng chim hoặc nhìn thấy hình dáng và cách di chuyển đã đoán được tên loài, cộng thêm khả năng dẫn dụ chim sẽ cho người đi tour chụp lại được nhiều bức ảnh đẹp,” nhiếp ảnh gia Sâm Thương, người nằm trong tốp 10 nhiếp ảnh gia có nhiều ảnh nhất trong Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Thiên nhiên Hoang dã Việt Nam kể.
Dịch vụ du lịch ngắm chim nói riêng và khám phá động vật hoang dã nói chung (birdwatching/safari) là một trong những sản phẩm du lịch cao cấp đang dần phổ biến tại Việt Nam những năm gần đây, bên cạnh các loại sản phẩm cao cấp khác như du lịch nghỉ dưỡng tại resort sang trọng, du thuyền xa xỉ, y tế và chăm sóc sức khỏe (wellness), thám hiểm và phiêu lưu…
Phân khúc khách quốc tế cao cấp đóng vai trò quan trọng và là mong muốn của nhiều doanh nghiệp kinh doanh ngành du lịch Việt Nam. Một nghiên cứu của Oxford Economics cho biết, du khách có thể chi 250 đô la Mỹ/ngày cho những trải nghiệm dịch vụ cao cấp. Đây là loại hình dịch vụ mang đến nguồn thu lớn trên mỗi lượt khách mà các nước Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng có thể đẩy mạnh khai thác.
Thực tế, lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam đã sụt giảm nghiêm trọng giai đoạn 2020–2022 do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Thấp điểm vào năm 2021 chỉ còn 160 ngàn lượt. Năm 2023, khi thị trường du lịch inbound dần ấm trở lại, với 12,6 triệu lượt khách quốc tế ghé thăm. Còn năm 2024 có 17,6 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam, mức này đang gần về mức 18 triệu lượt khách du lịch của năm 2019. Tuy nhiên, để có được lượng khách du lịch cao cấp, đòi hỏi doanh nghiệp phải thấu hiểu và đáp ứng được nhiều tiêu chí quan trọng.
Muốn như vậy, ông Phạm Mạnh Hà, nhà sáng lập kiêm CEO Công ty Du lịch Luxury Travel, tiền thân của LuxGroup ngày nay, cho biết doanh nghiệp phải tạo ra những sản phẩm du lịch “ngõ nhỏ vào nhà sang”, nghĩa là phải cung cấp cho du khách sang trọng những trải nghiệm “không có trên Google”, độc đáo, đáng giá và giàu ý nghĩa. Với tên gọi “Lux” trong từ “Luxury” mang ý nghĩa xa xỉ, cao cấp, công ty ông Hà hướng đến phân khúc khách hàng sang trọng, đặc biệt là khách đến từ châu Âu, sẵn sàng chi trả 500 đô la Mỹ/ngày. Ông Hà ước lượng phân khúc này chỉ chiếm 5% số lượng du khách tại mỗi điểm đến.
Tương tự như Wildtour, hệ sinh thái LuxGroup được thành lập từ năm 2005 đến nay gồm năm công ty thành viên chuyên cung cấp các dịch vụ du thuyền sang trọng, vận tải bằng xe sang limousine, du lịch, lữ hành, nhà hàng và khách sạn. Trong số đó, Lux Cruises Group – hãng du thuyền boutique đầu tiên tại Việt Nam (bắt đầu từ năm 2014) mang về một nửa doanh thu cho LuxGroup trong năm 2023, đạt 20 triệu đô la Mỹ, theo tự bạch.
Lux Cruises Group đang sở hữu tổng cộng sáu phương tiện gồm ba tàu lớn và ba tàu nhỏ mang hai thương hiệu lớn là Emperor Cruises và Heritage Cruises. Các vùng hoạt động chính của dịch vụ du thuyền Lux Cruises Group ở vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long, vịnh Lan Hạ và vịnh Nha Trang. Phần lớn khách của Lux Cruises Group đến từ châu Âu, Mỹ, Canada, Úc, New Zealand và một phần châu Á.
“Không chỉ bán cabin hay một chuyến đi, Lux Cruises kết nối sâu sắc du khách với văn hóa Việt Nam để tạo cho họ trải nghiệm đáng nhớ,” vị CEO sinh năm 1975 chia sẻ với Forbes Việt Nam về điểm khác biệt của Lux Cruises so với các dịch vụ du thuyền khác. Đó là lý do ông Phạm Mạnh Hà chọn khái niệm boutique – nhỏ xinh (dưới 300 khách), thiết kế độc bản và gắn liền với văn hóa di sản Việt Nam – cho dịch vụ du thuyền xa xỉ. Mỗi chiếc du thuyền của hãng đều mang một câu chuyện riêng: tàu Emperor lấy cảm hứng từ nhân vật vua Bảo Đại, còn tàu Heritage mang câu chuyện về “vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi.
Một trong những đặc thù của phân khúc khách cao cấp là không tìm kiếm dịch vụ trên Internet mà chủ yếu thông qua giới thiệu “rỉ tai nhau,” ông Phạm Mạnh Hà nhận xét. “Việt Nam là điểm đến sang trọng mới nổi tại châu Á. Ngày càng nhiều tỉ phú chọn đến đây để trải nghiệm dài ngày tại những vùng biển đẹp nhất thế giới như vịnh Hạ Long, vịnh Lan Hạ, vịnh Nha Trang…,” CEO LuxGroup nói và tiết lộ có nhiều khách sang chọn trải nghiệm trên du thuyền của Lux Cruises hơn mười lần.
Có thể nói, điều kiện tự nhiên là thế mạnh lớn giúp ngành du lịch Việt Nam thu hút khách hạng sang. Bên cạnh đó, Việt Nam đang sở hữu nhiều loài chim và thú hoang dã, có đường bờ biển dài phục vụ những chuyến đi nhiều ngày trên du thuyền xa xỉ. Cảnh quan thiên nhiên, địa hình đa dạng, kéo dài trên nhiều vĩ tuyến… cũng giúp Việt Nam nổi lên và được du khách lựa chọn cho loại hình du lịch cao cấp và độc đáo này.
Trên bảng xếp hạng mức độ đa dạng sinh học thế giới năm 2024 của World Population Review, Việt Nam ở vị trí 14 thế giới và thuộc tốp 3 Đông Nam Á, sau Indonesia và Myanmar. Trong bảng xếp hạng này, Malaysia sau Việt Nam một bậc nhưng lại được những khách hàng yêu thích ngắm chim hoang dã quốc tế đánh giá có dịch vụ du lịch tốt ở Đông Nam Á cùng với Thái Lan. Khi thị trường du lịch thiên nhiên hoang dã tại Việt Nam hoàn thiện hơn, họ bắt đầu dịch chuyển đến đây và các quốc gia lân cận như Campuchia, Trung Quốc, thay vì những điểm đến quen thuộc như Peru, Columbia, Costa Rica hoặc Thái Lan và Malaysia.
“Đặc thù của du lịch ngắm chim hoang dã là điểm đến càng có nhiều loài chim càng hấp dẫn,” ông Nguyễn Hoài Bảo – CEO Wildtour chia sẻ. Theo ông, Việt Nam dù có diện tích nhỏ nhưng số loài chim phong phú: “Khách quan tâm muốn tìm hiểu về chim không thiếu, chỉ là mình có đủ nghiệp vụ và quảng bá tốt để thu hút họ tới hay không,” ông Bảo nêu quan điểm.
Ngoài Wildtour, đến nay đã có thêm một số thương hiệu Việt cung cấp dịch vụ tương tự, cả quy mô cá nhân lẫn công ty: WANEE Việt Nam chuyên về tổ chức tour trải nghiệm du lịch bền vững, Công ty lữ hành HiVOOC chuyên về tour sinh thái… “Làm kinh doanh nếu ‘một mình một chợ’ sẽ khó, vì phải tốn nhiều công sức và chi phí quảng bá cho cả thị trường,” ông Bảo mong có thêm nhiều người cùng kinh doanh du lịch sinh thái để đẩy mạnh hiệu quả quảng bá du lịch Việt Nam và nâng cao ý thức bảo tồn thiên nhiên.
Để thúc đẩy dịch vụ du lịch sinh thái thêm hoàn thiện, Wildtour đã bắt đầu triển khai xây dựng cơ sở lưu trú thương hiệu Wildbird Hotel theo mô hình “khách sạn tại các vườn quốc gia.”
Để thỏa mãn được nhu cầu trải nghiệm “đo ni đóng giày” của khách hàng này, các công ty cung cấp sản phẩm du lịch cao cấp phải vượt qua thử thách lớn là đào tạo và duy trì nguồn nhân lực chất lượng cao. Đội ngũ Wildtour có chưa tới 10 hướng dẫn viên ngắm chim (bird guide), trong đó có nhiều người đến từ cộng đồng những người cùng đam mê xem chim hoang dã. Ông Bảo cho biết, khó khăn nằm ở chỗ “nguồn nhân lực tổng hợp”: vừa phải có kiến thức chuyên môn về các loài chim, vừa phải có nghiệp vụ du lịch, giao tiếp được bằng tiếng Anh. “Những chuyến đi xa nhà cả tháng đòi hỏi niềm đam mê và chịu khó, nếu không thì khó trụ lâu với nghề,” ông Bảo nói.
THÁCH THỨC CỦA các công ty cung cấp dịch vụ cao cấp là ở yếu tố con người. Chẳng hạn, các “nhân viên năm sao” của dịch vụ du thuyền Lux Cruises phải nói được nhiều ngoại ngữ: Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Nga, Hàn Quốc, Trung Quốc… Đặc biệt, nhiều nhân viên phải nói được cả năm ngoại ngữ là tiếng Anh, Pháp, Đức, Ý và Tây Ban Nha. Lý do: đây là những quốc gia được miễn visa vào Việt Nam, có kết nối đường bay thẳng, thuận tiện cho dịch vụ lữ hành, theo CEO LuxGroup.
Bên cạnh đó, nhân viên Lux Cruises còn phải trang bị hiểu biết về nghệ thuật, kiến thức văn hóa di sản để “nói cùng ngôn ngữ đam mê” với khách hàng, thu hút họ sử dụng dịch vụ nhiều lần. Việc đảm bảo cung cấp chất lượng nhân viên “năm sao” đã khó, Lux Cruises còn phải liên tục đào tạo lứa nhân viên mới vì quãng thời gian họ gắn bó với công việc trên du thuyền chỉ khoảng hai năm, trừ những trường hợp rất yêu thích biển mới ở lại lâu hơn. “Như vậy đã là dài, nhiều du thuyền khác nhân viên còn lên bờ sớm hơn,” theo CEO LuxGroup.
Giấc mơ du thuyền của CEO LuxGroup bắt đầu hình thành từ năm 1985, khi cậu bé Hà 10 tuổi được đi chuyến tàu thủy Thống Nhất từ cảng Hải Phòng vào Sài Gòn, đỗ ở cảng Nhà Rồng. Đúng 40 năm sau ngày lần đầu đặt chân đến Sài Gòn, năm 2025, ông Hà dự kiến sẽ “quay trở lại” thành phố này bằng cách đưa vào vận hành con tàu 299 chỗ mang thương hiệu Amiral Cruises hoạt động trên sông Sài Gòn. Vẫn theo concept boutique, con tàu này sẽ kể câu chuyện của người phụ bếp ra đi từ cảng Nhà Rồng hồi năm 1911 để rồi sau này trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh.
“Việc phát triển bền vững bằng cách gìn giữ và kể lại những câu chuyện văn hóa di sản cho con cháu là mong muốn của những người làm du lịch tâm huyết,” ông Hà nói. Ông còn cho biết, ngoài con tàu này tại TP.HCM, năm 2025 Lux Cruises còn lên kế hoạch cho chạy thêm một con tàu 299 chỗ trên vịnh Nha Trang vào đúng dịp lễ hội biển.
Cũng ngay trong những ngày đầu năm 2025, nhà điểu học Nguyễn Hoài Bảo ra mắt cuốn sách viết bằng tiếng Anh về những loài chim ở Việt Nam (A naturalist’s guide to the Birds of Vietnam), do ông là tác giả chính và các đồng tác giả là Nguyen Hao Quang, Yong Ding Li và Geoffrey Davison. Ông Bảo tiết lộ: cuốn sách này do một nhà xuất bản tại Anh đặt hàng nhằm góp phần quảng bá cho du lịch thiên nhiên hoang dã Việt Nam cũng như nâng cao ý thức bảo tồn thiên nhiên cho cộng đồng.
Với phân khúc chính là khách hàng quốc tế, những du khách người Việt hiếm hoi như nhiếp ảnh gia Sâm Thương chủ yếu gắn kết với đội ngũ Wildtour bởi sợi dây tình bạn và niềm đam mê ngắm chim rừng. Ông ví von: “Chụp được ảnh một con chim lạ thì vui mừng một, còn định danh chính xác một loài chim thì vui mừng gấp đôi hoặc nhiều hơn vì đòi hỏi phải nghiên cứu nhiều tài liệu chuyên môn về sinh cảnh sống, thức ăn, độ cao, giới hạn vùng phân bố… của rất nhiều loài.”
Hơn 10 năm gắn bó với những chuyến xem ngắm và chụp ảnh chim thiên nhiên, nhiếp ảnh gia 6X chứng kiến nhiều thay đổi tích cực về ý thức bảo tồn trong cộng đồng. “Nhiều người trước đây mua chim về thả trong lồng lớn (aviary) để chụp ảnh cho đẹp thì nay đã từ bỏ vì thấy những khoảnh khắc chú chim được tự do trong thiên nhiên tuyệt vời hơn nhiều,” CEO Wildtour Nguyễn Hoài Bảo nói thêm: “Du lịch ngắm chim hoang dã không đơn thuần là một ngành kinh doanh mà là niềm đam mê giàu ý nghĩa, một bộ môn thể thao giúp rèn luyện sự kiên nhẫn và thay đổi quan điểm trải nghiệm du lịch của nhiều người.”
Bài viết: Sức hút từ du lịch trải nghiệm độc đáo
Tác giả: Trâm Bi
Nguồn: Forbes Việt Nam (Forbes.vn)
Chuyên mục: Du lịch
Thời gian: Tháng 01/2025
Trang: 59–63
